Đông trùng hạ thảo là động vật hay thực vật?

(22-01-2014)
Trong các dược thảo của Đông y có một loại dược thảo tên là Đông trùng hạ thảo (còn gọi là Hạ thảo đông trùng, hay là trùng thảo), mùa đông nó là một loại côn trùng, mùa hè nó lại là một loại cỏ. Vậy việc này rốt cuộc là thế nào? Đông trùng hạ thảo là động vật hay thực vật?
 
dong trung ha thao la dong vat hay thuc vat
Đông trùng hạ thảo là động vật hay thực vật
 
Các nhà khoa học cho rằng nên gọi chúng là thực vật vì chúng thuộc họ nấm, phát triển từ cơ thể côn trùng.
 
Đông trùng hạ thảotương tự như loài nấm mốc xanh, thuộc vào nấm nang, sống ký sinh trên vảy, cánh của các con côn trùng lớn lên từ trong cơ thể của ấu trùng con dơi. Vào mùa đông, ấu trùng thường ẩn mình ở dưới đất, loại nấm này liền thâm nhập vào trong cơ thể ấu trùng, hút hết chất dinh dưỡng trong cơ thể ấu trùng, nảy mầm thành sợi nấm, trong quãng thời gian từ mùa đông chuyển sang mùa hè, sợi nấm dần dần ăn hết các bộ phận bên trong của ấu trùng. Cuối cùng, chỉ còn lại các xác của con ấu trùng đã chết, bên trong chứa đầy sợi nấm (dày đặc, kỳ diệu hơn nữa là vào mùa hè, các hạt nấm này phát triển một thân cây mọc ra từ miệng của con côn trùng, nhô lên khỏi mặt đất. Thân cây này ở giữa phình to, hai đầu hơi nhọn trên bề mặt có những nấm hình tròn nhỏ, bên trong chứa rất nhiều mầm Đông trùng hạ thảo (bảo tử nấm nang).

Có thể thấy rằng, Đông trùng hạ thảo là một loại nấm mà mùa đông nó ăn côn trùng và mùa hè nó mọc ra. Vỏ bên ngoài nó là một con côn trùng, nhưng thực chất bên trong lại là một loại nấm. Đông trùng hạ thảo sống ở những nơi ẩm ướt trong và rừng sâu ở Tứ Xuyên, Tây Tạng, Vân Nam, Quý Châu, Thanh Hải, Cam Túc của Trung Quốc. Ở Trung Quốc, từ rất lâu, người ta đã sử dụng nó để làm thuốc bổ, có công dụng lợi cho tỳ và phổi, bổ tinh tuỷ, hết bệnh đờm lẫn máu.

Hiện tượng thực vật tiêu diệt côn trùng không phải là hiện tượng hiếm có trong tự nhiên. Con người không chỉ dùng các loại nấm ăn côn trùng (Đông trùng hạ thảo) để làm thuốc mà còn coi hiện tượng nấm ăn côn trùng này như một biện pháp để tiêu diệt những côn trùng có hại. Ví dụ khuẩn que Tô vân kim sinh sống và phát triển trong bụng của côn trùng gây hại và tiết ra độc tố khiến cho con côn trùng đó không ăn uống được, cũng không vận động được, bị đi ỉa, mất nước mà chết. Loài vi khuẩn này tiêu diệt có hiệu quả các loại sâu keo ở ngô, loại bướm to ở cam huýt và sâu róm ở cây thông đuôi ngựa. Giống như loại nấm Bạch Cương mà Trung Quốc đã phát hiện ra, nó cũng giống như đông trùng hạ thảo ăn hết các côn trùng ăn lõi đậu. Nhưng nấm Bạch Cương cũng là kẻ thù của tằm nuôi ở nhà và tằm ăn lá trách. Cho nên, hiện nay các nhà vị sinh vật và các nhà bảo vệ thực vật đang tập trung nghiên cứu phương pháp dùng các loại nấm để tiêu diệt côn trùng.